همه‌ی روتین‌ها

درد شکم حاد

Acute Abdominal Pain

بازبینی بالینی نشده

رویکرد به درد حاد شکم: محل درد فهرست افتراقی را می‌سازد، ولی سه سوال پیش از آن است — آیا شکم جراحی است، آیا بیمار باردار است، و آیا سالمند/دیابتیِ کم‌علامت داریم.

علائم خطر — همین اول ببین

شکم تخته‌ای، دفاع و ریباند

شک به پریتونیت — NPO، مایع، مشاوره‌ی جراحی فوری

افت فشار یا تاکی‌کاردی با درد شکم

شک به خونریزی داخلی یا سپسیس — دو راه وریدی و احیای مایع

زن در سن باروری با درد شکم

βhCG برای هر زن در سن باروری — حاملگی خارج رحمی تا رد نشده در فهرست است

درد شدید ناگهانی در سالمند با معاینه‌ی نامتناسب با شدت درد

شک به ایسکمی مزانتریک — لاکتات و CT آنژیو

توده‌ی ضربان‌دار شکمی یا درد پشت در سالمند

شک به آنوریسم آئورت — سونوی کنار تخت همین حالا

استفراغ صفراوی، عدم دفع گاز و مدفوع، اتساع شکم

شک به انسداد روده — گرافی ایستاده و NG

چه بپرس — شرح‌حال

محل شروع درد و اینکه بعداً کجا رفتمهاجرت درد از ناف به راست پایین، کلاسیک آپاندیسیت است.
کیفیت: کولیکی یا مداومکولیکی → انسداد لوله‌ای (روده، صفرا، حالب). مداوم → التهاب.
تهوع/استفراغ و اینکه قبل از درد بود یا بعدشاستفراغِ قبل از درد به نفع علت طبی؛ بعد از درد به نفع جراحی.
آخرین دفع مدفوع و گاز
ارتباط با غذا، به‌ویژه غذای چرب
تب و لرز
علائم ادراری: سوزش، تکرر، خون در ادرار
در زن: آخرین قاعدگی، احتمال بارداری، ترشح یا خونریزی
سابقه‌ی جراحی شکمچسبندگی شایع‌ترین علت انسداد روده‌ی کوچک در بیمارِ عمل‌شده است.
داروها: NSAID، کورتون، ضدانعقاد، مخدر

چه معاینه کن

علائم حیاتی و وضعیت عمومی بیماربیماری که بی‌حرکت دراز کشیده، پریتونیت دارد تا خلافش ثابت شود؛ بیماری که بی‌قرار است، کولیک.
مشاهده: اتساع، اسکار جراحی، فتق
سمع صداهای روده‌ای
لمس سطحی و عمقی از دورترین نقطه از درد
علائم موضعی: مک‌برنی، مورفی، رووسینگ، پسواس
حساسیت زاویه‌ی دنده‌ای-مهره‌ای
معاینه‌ی فتق و کشاله‌ی ران
معاینه‌ی رکتال یا لگنیوقتی سوال بالینی مشخصی دارد — نه به‌عنوان روتین.

ورک‌آپ

βhCG برای هر زن در سن باروریآزمایش · پایه
CBC، CRP، الکترولیت، کراتینینآزمایش · پایه
آنزیم‌های کبدی، بیلی‌روبین، آمیلاز/لیپازآزمایش · درد فوقانی شکم
آنالیز ادرارآزمایش · پایه
لاکتاتآزمایش · شک به ایسکمی یا سپسیس
سونوگرافی شکم و لگنتصویربرداری · شک به صفرا، کلیه، لگن، یا در کودک و زن باردار
گرافی ایستاده‌ی شکمتصویربرداری · شک به انسداد یا پرفوراسیون
CT شکم و لگنتصویربرداری · تشخیص نامشخص در بیمار پایدار
ECGکنار تخت · درد اپی‌گاستر در سالمند یا دیابتی — انفارکتوس تحتانی می‌تواند درد شکم بدهد

تشخیص افتراقی

آپاندیسیت حادAcute appendicitisبسته‌ی نسخه‌ی K35

مهاجرت درد به راست پایین، بی‌اشتهایی، حساسیت مک‌برنی

کولیک صفراوی و کوله‌سیستیتBiliary colic / cholecystitisبسته‌ی نسخه‌ی K80

درد راست بالا بعد از غذای چرب، علامت مورفی

کولیک کلیویRenal colicبسته‌ی نسخه‌ی N23

درد پهلو با انتشار به کشاله، بیمار بی‌قرار، هماچوری

انسداد رودهBowel obstructionبسته‌ی نسخه‌ی K56

اتساع، استفراغ، عدم دفع گاز، سابقه‌ی جراحی

زخم پپتیک و پرفوراسیونPeptic ulcer / perforationبسته‌ی نسخه‌ی K27

درد اپی‌گاستر، مصرف NSAID، شروع ناگهانی در پرفوراسیون

پانکراتیت حادAcute pancreatitis

درد اپی‌گاستر با انتشار به پشت، لیپاز بالا، الکل یا سنگ صفرا

دیورتیکولیتDiverticulitisبسته‌ی نسخه‌ی K57

درد چپ پایین در بیمار مسن، تب

گاستروانتریتGastroenteritisبسته‌ی نسخه‌ی A09

اسهال و استفراغ، درد منتشر و کرامپی، تماس یا غذای مشکوک

حاملگی خارج رحمیEctopic pregnancy

زن در سن باروری، تاخیر قاعدگی، درد یک‌طرفه — βhCG اجباری

بیماری التهابی لگنPelvic inflammatory disease

درد دوطرفه‌ی تحتانی، ترشح، حساسیت حرکت سرویکس

ایسکمی مزانتریکMesenteric ischemia

سالمند با فیبریلاسیون دهلیزی، درد شدید با معاینه‌ی خفیف، لاکتات بالا

آنوریسم آئورت شکمیAbdominal aortic aneurysm

سالمند، درد پشت/پهلو، توده‌ی ضربان‌دار، افت فشار

تعیین تکلیف

اقدام فوریپریتونیت، بی‌ثباتی همودینامیک یا شک به پارگی آنوریسم: اتاق عمل/احیا
مشاورهشکم جراحی یا تشخیص نیازمند عمل: مشاوره‌ی جراحی
بستریدرد کنترل‌نشده، ناتوانی در تحمل خوراکی، یا نیاز به آنتی‌بیوتیک وریدی: بستری
تحت نظرتشخیص نامشخص در بیمار پایدار: تحت نظر با معاینه‌ی سریال
ترخیصعلت خوش‌خیم مشخص و درد کنترل‌شده: ترخیص با آموزش علائم بازگشت

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSAbdominal pain - acuteدرمان · آخرین بازنگری: January 2025

NICE CKSAppendicitisدرمان · آخرین بازنگری: July 2025

NICE CKSGallstonesدرمان · آخرین بازنگری: February 2026

NICE CKSRenal or ureteric colic - acuteدرمان · آخرین بازنگری: October 2024

NICE CKSDiverticular diseaseدرمان · آخرین بازنگری: December 2023

NICE CKSUlcerative colitisدرمان · آخرین بازنگری: April 2026

NICE CKSDyspepsia - proven peptic ulcerدرمان · آخرین بازنگری: May 2024

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به درد شکم حاد (Acute Abdominal Pain) | دکترجان