همه‌ی روتین‌ها

شکم حاد جراحی و آپاندیسیت

Acute Surgical Abdomen and Appendicitis

بازبینی بالینی نشده

سوال اصلی «آپاندیس است یا نه» نیست؛ «این شکم جراحی است یا نه» است. معاینه‌ی سریالی توسط یک نفر، از یک CT اضافه ارزشمندتر است — و در بیمار مسن و دیابتی، شکم می‌تواند تا دیروقت نرم بماند.

علائم خطر — همین اول ببین

دفاع، رباند و شکم تخته‌ای

پریتونیت — مشاوره‌ی فوری جراحی، ناشتا، رگ و آنتی‌بیوتیک

ناپایداری همودینامیک با درد شکم

به پارگی، خونریزی و ایسکمی روده فکر کن — احیا هم‌زمان با تشخیص

درد شدید و نامتناسب با معاینه‌ی نسبتاً طبیعی

ایسکمی مزانتر تا خلافش ثابت شود، به‌ویژه در بیمار با فیبریلاسیون دهلیزی

اتساع شکم با استفراغ صفراوی و قطع دفع گاز

انسداد روده — سوند معده، رادیوگرافی ایستاده، مشاوره‌ی جراحی

هوای آزاد زیر دیافراگم

پرفوراسیون — اتاق عمل

درد شکم در بیمار مسن یا دیابتی با معاینه‌ی خفیف

آستانه‌ی تصویربرداری را پایین بیاور؛ معاینه در این گروه گمراه‌کننده است

βhCG مثبت

حاملگی خارج رحمی وارد افتراقی می‌شود

چه بپرس — شرح‌حال

شروع، محل اولیه و مهاجرت دردمهاجرت از دور ناف به ربع تحتانی راست، مشخصه‌ترین نشانه‌ی آپاندیسیت است.
بی‌اشتهایی، تهوع و استفراغ و ترتیبشان نسبت به درددر آپاندیسیت درد معمولاً اول می‌آید و استفراغ بعد؛ ترتیب برعکس به گاستروانتریت می‌برد.
تب
آخرین دفع گاز و مدفوع
جراحی شکمی قبلیچسبندگی، شایع‌ترین علت انسداد روده‌ی باریک است.
تاریخ آخرین قاعدگی در زن
علائم ادراری
داروها: ضدالتهاب، کورتون و ضدانعقاد
فیبریلاسیون دهلیزی یا بیماری عروقیبه ایسکمی مزانتر.

چه معاینه کن

علائم حیاتی و ظاهر کلی بیمار
مشاهده: اتساع، اسکار جراحی، تنفس شکمی
سمع صداهای روده
لمس از دورترین نقطه به محل دردشروع از نقطه‌ی دردناک، بقیه‌ی معاینه را بی‌فایده می‌کند.
حساسیت نقطه‌ی مک‌برنی، رباند و علامت روزینگ
علامت پسواس و ابتوراتور
بررسی فتق‌های اینگوینال و فمورالفتق مختنق در بیمار با انسداد روده، بارها از قلم می‌افتد چون معاینه‌ی کشاله انجام نشده.
معاینه‌ی لگنی در زن و معاینه‌ی رکتال در صورت لزوم

ورک‌آپ

CBC و CRPآزمایش · پایه
βhCGآزمایش · زن در سن باروری
آنالیز ادرارآزمایش · پایه
الکترولیت، کراتینین، آنزیم کبدی، آمیلاز و لیپازآزمایش · پایه
لاکتاتآزمایش · شک به ایسکمی یا سپسیس
رادیوگرافی شکم ایستاده و قفسه سینهتصویربرداری · شک به انسداد یا پرفوراسیون
سونوگرافی شکم و لگنتصویربرداری · کودک، زن باردار، یا شک به علت صفراوی و زنانه
CT شکم و لگن با کنتراستتصویربرداری · بزرگسال با تشخیص نامشخص

تشخیص افتراقی

آپاندیسیت حادAcute appendicitisبسته‌ی نسخه‌ی K35

مهاجرت درد، بی‌اشتهایی، حساسیت مک‌برنی

انسداد رودهBowel obstructionبسته‌ی نسخه‌ی K56

اتساع، استفراغ صفراوی، قطع دفع گاز، سابقه‌ی جراحی

پرفوراسیون احشاPerforated viscusبسته‌ی نسخه‌ی K63

درد ناگهانی شدید، شکم تخته‌ای، هوای آزاد

کوله‌سیستیتCholecystitisبسته‌ی نسخه‌ی K81

درد ربع فوقانی راست پس از غذای چرب، علامت مورفی

پانکراتیتPancreatitisبسته‌ی نسخه‌ی K85

درد اپی‌گاستر با انتشار به پشت، لیپاز بالا

دیورتیکولیتDiverticulitisبسته‌ی نسخه‌ی K57

درد ربع تحتانی چپ در بیمار مسن‌تر با تب

ایسکمی مزانترMesenteric ischemiaبسته‌ی نسخه‌ی K55

درد شدید نامتناسب با معاینه، لاکتات بالا، فیبریلاسیون دهلیزی

فتق مختنقStrangulated herniaبسته‌ی نسخه‌ی K46

توده‌ی دردناک و غیرقابل جااندازی در کشاله

کولیک کلیویRenal colicبسته‌ی نسخه‌ی N23

درد کولیکی پهلو با هماچوری، بیمار قرار ندارد

تعیین تکلیف

اقدام فوریپریتونیت، پرفوراسیون یا ایسکمی: اتاق عمل
بستریآپاندیسیت تاییدشده: بستری جراحی
بستریانسداد روده: بستری، سوند معده و تصمیم جراحی
تحت نظردرد نامشخص با معاینه‌ی نگران‌کننده‌ی خفیف: تحت نظر با معاینه‌ی سریالی و آزمایش تکراری
ترخیصدرد فروکش‌کرده با بررسی طبیعی: ترخیص با آموزش صریح علائم بازگشت و پیگیری ۲۴ ساعته

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSAppendicitisدرمان · آخرین بازنگری: July 2025

NICE CKSGallstonesدرمان · آخرین بازنگری: February 2026

NICE CKSPancreatitis - acuteدرمان · آخرین بازنگری: May 2021

NICE CKSDiverticular diseaseدرمان · آخرین بازنگری: December 2023

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به شکم حاد جراحی و آپاندیسیت (Acute Surgical Abdomen and Appendicitis) | دکترجان