همه‌ی روتین‌ها

بیمار پرخاشگر و بی‌قرار

Acute Agitation

بازبینی بالینی نشده

بی‌قراری یک علامت است نه تشخیص، و تا رد نشدن علت طبی، روان‌پزشکی نیست. ترتیب مداخله همیشه از کم‌تهاجمی به پرتهاجمی است: محیط، گفت‌وگو، داروی خوراکی، و مهار فیزیکی به‌عنوان آخرین گزینه و با ثبت دقیق.

علائم خطر — همین اول ببین

قند خون پایین

اولین آزمایش کنار تخت در هر بیمار بی‌قرار — پیش از هر داروی آرام‌بخش

تب، سفتی عضلانی و ناپایداری خودکار

شک به سندرم نورولپتیک بدخیم یا سروتونین — داروی نورولپتیک نده

شروع ناگهانی با نوسان هوشیاری و اختلال توجه

دلیریوم — دنبال علت طبی بگرد، آرام‌بخش صرف آن را می‌پوشاند نه درمان

علائم عصبی کانونی یا سردرد شدید

تصویربرداری مغز پیش از نسبت دادن به علت روانی

هیپوکسی

پالس اکسیمتری و اکسیژن — کمبود اکسیژن خودش را بی‌قراری نشان می‌دهد

ترک الکل یا بنزودیازپین

خطر تشنج و دلیریوم ترمنس — درمان اختصاصی دارد

تهدید فعال به آسیب زدن

ایمنی کارکنان اول؛ کمک بخواه، مسیر خروج را باز نگه دار، تنها وارد اتاق نشو

چه بپرس — شرح‌حال

شروع و سیر: ناگهانی یا تدریجیشروع ناگهانی در بیمار مسن، تا خلافش ثابت شود دلیریوم است.
اطلاعات از همراه، اورژانس یا پروندهخودِ بیمار در این حالت منبع قابل اتکایی نیست؛ گرفتن شرح‌حال جانبی بخش اجباری کار است.
سابقه‌ی روان‌پزشکی و داروهای فعلی
قطع اخیر دارو یا الکل
مصرف مواد محرک
بیماری طبی زمینه‌ای: دیابت، تیروئید، کبد، کلیه، دمانس
تروما یا زمین خوردن اخیر
عفونت اخیر، به‌ویژه ادراری و ریوی در سالمند

چه معاینه کن

علائم حیاتی کامل شامل دما و اشباع اکسیژندر بیمار بی‌قرار همین‌ها بیشتر از همه جا می‌مانند و بیشتر از همه ارزش دارند.
سطح هوشیاری و توجه
مردمک، تعریق و رطوبت پوستالگوی کولینرژیک و سمپاتومیمتیک را از هم جدا می‌کند.
معاینه‌ی عصبی مختصر برای کانونی بودن
نشانه‌های تروما یا عفونت
تون عضلانی و کلونوس

ورک‌آپ

قند خون کنار تختکنار تخت · پایه
پالس اکسیمتریکنار تخت · پایه
ECGکنار تخت · پیش از داروی مؤثر بر QT
الکترولیت، کلسیم، کراتینین، آنزیم کبدی و آمونیاکآزمایش · پایه
CBC و CRPآزمایش · پایه
آنالیز و کشت ادرارآزمایش · سالمند یا شک به عفونت
غربالگری مواد و سطح الکلآزمایش · شک به مصرف
TSHآزمایش · شک به علت غدد
CT مغزتصویربرداری · کانونی بودن، تروما، ضدانعقاد یا دلیریوم بدون علت پیدا

تشخیص افتراقی

دلیریومDeliriumبسته‌ی نسخه‌ی F05

نوسان هوشیاری، اختلال توجه، شروع حاد، اغلب بدتر در شب

مسمومیت با موادSubstance intoxicationبسته‌ی نسخه‌ی F19

مردمک و علائم حیاتی مطابق یک الگوی سمی مشخص

سندرم ترکWithdrawal syndromeبسته‌ی نسخه‌ی F10

لرزش، تعریق، تاکی‌کاردی، توهم بینایی

دوره‌ی مانیاManic episodeبسته‌ی نسخه‌ی F31

خلق بالا، کاهش نیاز به خواب، پرحرفی، بزرگ‌منشی

روان‌پریشی حادAcute psychosisبسته‌ی نسخه‌ی F20

هذیان و توهم با هوشیاری سالم

دمانس با علائم رفتاریDementia with behavioral symptomsبسته‌ی نسخه‌ی F03

افت شناختی زمینه‌ای، شروع تدریجی، هوشیاری حفظ‌شده

هیپوگلیسمی یا هیپوکسیHypoglycemia or hypoxiaبسته‌ی نسخه‌ی E16

برطرف شدن سریع با اصلاح — و همین آن را ثابت می‌کند

عفونت سیستم عصبیCNS infectionبسته‌ی نسخه‌ی G03

تب، سردرد، سفتی گردن

تعیین تکلیف

اقدام فوریعلت طبی خطرناک: درمان علت هم‌زمان با کنترل بی‌قراری
بستریدلیریوم: بستری برای یافتن و درمان علت
بستریروان‌پریشی یا مانیای حاد: مشاوره و بستری روان‌پزشکی
تحت نظربی‌قراری فروکش‌کرده با علت برطرف‌شده: تحت نظر تا هوشیاری کامل
ترخیصمسمومیت ساده‌ی برطرف‌شده با ارزیابی خطر پایین: ترخیص با همراه

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSBipolar disorderدرمان · آخرین بازنگری: January 2026

NICE CKSPsychosis and schizophreniaدرمان · آخرین بازنگری: January 2026

USPSTFUnhealthy Alcohol Use in Adolescents and Adults: Screening and Behavioral Counseling InterventionsThe USPSTF recommends screening for unhealthy alcohol use in primary care settings in adults 18 years or older, including pregnant women, and providing persons engaged in risky or hazardous drinking with brief behavioral counseling interventions to reduce unhealthy alcohol use.درمان · درجه B · آخرین بازنگری: November 2018

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به بیمار پرخاشگر و بی‌قرار (Acute Agitation) | دکترجان