همه‌ی روتین‌ها

کم‌خونی

Anemia Workup

بازبینی بالینی نشده

کم‌خونی تشخیص نیست، یافته است. دو سوال کار را جلو می‌برد: حجم گلبول چقدر است، و آیا خونریزی در جریان است. در مرد و زن یائسه، فقر آهن تا رد نشدن بدخیمی گوارشی، بررسی‌نشده است.

علائم خطر — همین اول ببین

کم‌خونی با ناپایداری همودینامیک

خونریزی فعال — احیا، کراس‌مچ و یافتن منبع

مدفوع سیاه یا خونی

خونریزی گوارشی — به روتین خونریزی گوارشی برو

فقر آهن در مرد یا زن یائسه

تا خلافش ثابت شود بدخیمی گوارشی است — آندوسکوپی و کولونوسکوپی

کم‌خونی با کاهش پلاکت و گلبول سفید

نارسایی مغز استخوان — اسمیر خون و مشاوره‌ی فوری خون

کم‌خونی با زردی، ادرار تیره و LDH بالا

همولیز — رتیکولوسیت، هاپتوگلوبین و کومبس

کم‌خونی با شیستوسیت در اسمیر

میکروآنژیوپاتی — اورژانس هماتولوژی

درد قفسه سینه یا تنگی نفس در بیمار کم‌خون

کم‌خونی می‌تواند ایسکمی را آشکار کند — ECG و تروپونین

کاهش سریع هموگلوبین بدون منبع آشکار

دنبال خونریزی پنهان بگرد: گوارش، خلف صفاق، لگن

چه بپرس — شرح‌حال

مدت علائم و سرعت پیشرفتکم‌خونی مزمن حتی با هموگلوبین بسیار پایین تحمل می‌شود؛ کم‌خونی حاد نه.
خستگی، تنگی نفس فعالیتی، تپش قلب، سرگیجه
خونریزی: گوارشی، قاعدگی، ادراری، بینی
الگو و مقدار خونریزی قاعدگی در زن
رژیم غذایی، گیاه‌خواری، جراحی بای‌پس معده
داروها: ضدالتهاب، آسپرین، ضدانعقاد، مهارکننده‌ی پمپ پروتون، متفورمینمهارکننده‌ی پمپ پروتون جذب آهن و متفورمین جذب ب۱۲ را کم می‌کنند.
بیماری مزمن: کلیه، التهابی، بدخیمی، عفونت
کاهش وزن، تعریق شبانه، تغییر عادت اجابت مزاجه
سابقه‌ی خانوادگی کم‌خونی، تالاسمی یا سنگ صفراویدر ایران تالاسمی مینور شایع است و بارها با فقر آهن اشتباه گرفته و بیهوده آهن داده می‌شود.
بی‌حسی و گزگز دست و پابه کمبود ب۱۲.

چه معاینه کن

علائم حیاتی و تغییر وضعیتی
رنگ‌پریدگی ملتحمه و کف دست
زردی و اسپلنومگالی
زبان، ناخن قاشقی و شقاق گوشه‌ی لب
معاینه‌ی رکتال و بررسی خون در مدفوع
غدد لنفاوی
معاینه‌ی عصبی برای حس عمقیکمبود ب۱۲ می‌تواند پیش از تغییر خونی، علامت عصبی بدهد.

ورک‌آپ

CBC با اندیس‌ها و RDWآزمایش · پایه
رتیکولوسیتآزمایش · پایه
اسمیر خون محیطیآزمایش · پایه
فریتین، آهن سرم و ظرفیت اتصال آهنآزمایش · پایه
ب۱۲ و فولاتآزمایش · حجم گلبول بالا
کراتینین و TSHآزمایش · پایه
LDH، بیلی‌روبین غیرمستقیم، هاپتوگلوبین و کومبسآزمایش · شک به همولیز
الکتروفورز هموگلوبینآزمایش · حجم گلبول پایین با فریتین طبیعی
خون مخفی مدفوعآزمایش · پایه
آندوسکوپی و کولونوسکوپیسایر · فقر آهن در مرد یا زن یائسه

تشخیص افتراقی

کم‌خونی فقر آهنIron deficiency anemiaبسته‌ی نسخه‌ی D50

حجم گلبول پایین، فریتین پایین، RDW بالا

تالاسمی مینورThalassemia traitبسته‌ی نسخه‌ی D56

حجم گلبول پایین با فریتین طبیعی، RDW طبیعی، شمارش گلبول قرمز نسبتاً بالا

کم‌خونی بیماری مزمنAnemia of chronic diseaseبسته‌ی نسخه‌ی D63

فریتین طبیعی یا بالا با آهن و ظرفیت اتصال پایین

کمبود ب۱۲ یا فولاتB12 or folate deficiencyبسته‌ی نسخه‌ی D51

حجم گلبول بالا، هیپرسگمانته، علائم عصبی

کم‌خونی همولیتیکHemolytic anemiaبسته‌ی نسخه‌ی D59

رتیکولوسیت بالا، LDH بالا، هاپتوگلوبین پایین، زردی

خونریزی حادAcute blood lossبسته‌ی نسخه‌ی D62

شروع ناگهانی، منبع مشخص، هموگلوبین اولیه ممکن است هنوز طبیعی باشد

کم‌خونی نارسایی کلیهAnemia of CKDبسته‌ی نسخه‌ی D63

کراتینین بالا، حجم گلبول طبیعی

نارسایی مغز استخوان یا بدخیمی خونیMarrow failureبسته‌ی نسخه‌ی D61

کاهش هر سه رده، سلول نابالغ در اسمیر

تعیین تکلیف

اقدام فوریخونریزی فعال با ناپایداری: احیا و ترانسفیوژن
بستریکم‌خونی علامت‌دار شدید یا با ایسکمی قلبی: بستری
مشاورهشک به بدخیمی خونی یا همولیز فعال: مشاوره‌ی خون
مشاورهفقر آهن در مرد یا زن یائسه: ارجاع گوارش برای بررسی
ترخیصفقر آهن با علت روشن: درمان خوراکی و کنترل CBC پس از چند هفته

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSAnaemia - iron deficiencyدرمان · آخرین بازنگری: July 2026

NICE CKSVitamin D deficiency in adultsدرمان · آخرین بازنگری: January 2022

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به کم‌خونی (Anemia Workup) | دکترجان