همه‌ی روتین‌ها

سرگیجه

Dizziness and Vertigo

بازبینی بالینی نشده

افتراق سرگیجه‌ی محیطی از مرکزی. اولین سوال «چه حسی داری» نیست، «کِی شروع شد و چه چیزی راه می‌اندازدش» است — الگوی زمانی بیشتر از توصیف بیمار تشخیص می‌دهد.

علائم خطر — همین اول ببین

علامت عصبی کانونی، دوبینی، دیزآرتری یا اختلال بلع

شک به سکته‌ی مغزی خلفی — تصویربرداری فوری

ناتوانی در راه رفتن یا نشستن بدون کمک

آتاکسی مرکزی — بیمار محیطی معمولاً با کمک راه می‌رود

سردرد یا گردن‌درد ناگهانی همراه با سرگیجه

شک به دایسکشن شریان مهره‌ای

نیستاگموس عمودی یا نیستاگموسی که جهتش تغییر می‌کند

الگوی مرکزی — تصویربرداری

کاهش شنوایی ناگهانی یک‌طرفه

اورژانس گوش و حلق و بینی

سرگیجه در سالمند با عوامل خطر عروقی

آستانه‌ی تصویربرداری را پایین بیاور — CT برای سکته‌ی خلفی حساسیت کمی دارد

چه بپرس — شرح‌حال

شروع ناگهانی بود یا تدریجی؛ مداوم است یا حمله‌ایمداوم و ناگهانی → سندرم دهلیزی حاد. حمله‌ای با تغییر وضعیت → BPPV.
مدت هر حملهثانیه‌ها → BPPV. دقایق تا ساعت‌ها → منییر یا TIA. روزها → نوریت دهلیزی یا سکته.
چه چیزی راه می‌اندازدش: چرخاندن سر، برخاستن، صدا
علائم شنوایی: کاهش شنوایی، وزوز، پری گوش
تهوع و استفراغ
علائم عصبی همراه
داروهاآمینوگلیکوزید، ضدتشنج و آرام‌بخش شایع‌اند و اغلب دیده نمی‌شوند.
سابقه‌ی میگرن

چه معاینه کن

علائم حیاتی و فشار وضعیتی
نیستاگموس: جهت، نوع و تغییرپذیری
آزمون HINTS در سندرم دهلیزی حاددر دست ماهر از MRI زودهنگام حساس‌تر است؛ فقط در بیمار با سرگیجه‌ی مداوم و فعلی معنا دارد.
مانور دیکس-هالپایکبرای سرگیجه‌ی وضعیتی حمله‌ای.
راه رفتن و رومبرگ
معاینه‌ی مخچه: انگشت به بینی، دیس‌دیادوکوکینزی
اعصاب مغزی کامل
اتوسکوپی و ارزیابی شنوایی

ورک‌آپ

قند خون و علائم حیاتیکنار تخت · پایه
ECGکنار تخت · شک به علت قلبی یا سرگیجه‌ی غیرچرخشی
CBC و الکترولیتآزمایش · پایه
MRI با انتشارتصویربرداری · شک به سکته‌ی خلفی — CT برای فوسای خلفی حساسیت کافی ندارد
CT آنژیوگرافی سر و گردنتصویربرداری · شک به دایسکشن شریان مهره‌ای
ادیومتریسایر · کاهش شنوایی یا شک به منییر

تشخیص افتراقی

سرگیجه‌ی وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیمBPPVبسته‌ی نسخه‌ی R42

حملات چند ثانیه‌ای با تغییر وضعیت سر، دیکس-هالپایک مثبت

نوریت دهلیزیVestibular neuritis

سرگیجه‌ی مداوم چند روزه بدون علامت شنوایی، پس از عفونت ویروسی

بیماری منییرMeniere disease

حملات چند ساعته با کاهش شنوایی نوسانی، وزوز و پری گوش

سکته‌ی مغزی خلفیPosterior circulation strokeبسته‌ی نسخه‌ی I63

علامت عصبی همراه، آتاکسی شدید، نیستاگموس مرکزی، HINTS مرکزی

میگرن دهلیزیVestibular migraineبسته‌ی نسخه‌ی G43

سابقه‌ی میگرن، همراهی با سردرد و ترس از نور

افت فشار وضعیتیOrthostatic hypotension

سبکی سر هنگام برخاستن، نه چرخش

سرگیجه‌ی داروییDrug-induced dizziness

شروع پس از داروی جدید یا افزایش دوز

کم‌خونیAnemiaبسته‌ی نسخه‌ی D50

سبکی سر با رنگ‌پریدگی و تنگی نفس فعالیتی

تعیین تکلیف

اقدام فوریشک به سکته‌ی خلفی یا دایسکشن: مسیر استروک
مشاورهالگوی مرکزی یا کاهش شنوایی ناگهانی: مشاوره‌ی نورولوژی یا گوش و حلق و بینی
بستریناتوانی در راه رفتن یا استفراغ مقاوم: بستری
تحت نظرتشخیص نامشخص در بیمار پرخطر: تحت نظر
ترخیصBPPV با مانور درمانی موفق: ترخیص با آموزش و پیگیری

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSVertigoدرمان · آخرین بازنگری: December 2022

NICE CKSBlackouts and syncopeدرمان · آخرین بازنگری: November 2023

NICE CKSChest painدرمان · آخرین بازنگری: March 2026

NICE CKSMigraineدرمان · آخرین بازنگری: April 2026

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به سرگیجه (Dizziness and Vertigo) | دکترجان