همه‌ی روتین‌ها

تشنج ناشی از تب در کودک

Febrile Seizure

بازبینی بالینی نشده

تشنج ساده‌ی ناشی از تب خوش‌خیم است و به تصویربرداری و نوار مغز نیاز ندارد؛ کارِ واقعی، یافتن منبع تب و رد کردن مننژیت است. بخش بزرگی از ویزیت هم آموزش خانواده است، چون ترسشان معمولاً از خودِ بیماری بیشتر آسیب می‌زند.

علائم خطر — همین اول ببین

سن زیر ۱۲ ماه یا بالای ۵ سال

خارج از الگوی معمول — آستانه‌ی بررسی کامل پایین‌تر

سفتی گردن، فونتانل برجسته یا بثورات پتشی

شک به مننژیت — پونکسیون کمری و آنتی‌بیوتیک بدون تاخیر

تشنج بیش از ۱۵ دقیقه، کانونی، یا تکرارشونده در ۲۴ ساعت

تشنج پیچیده — بررسی گسترده‌تر و مشاوره

عدم بازگشت کامل هوشیاری پس از دوره‌ی نقاهت

به مننژیت، انسفالیت و علت متابولیک فکر کن

نقص عصبی کانونی پس از تشنج

تصویربرداری و مشاوره‌ی فوری

مصرف آنتی‌بیوتیک در روزهای اخیر

می‌تواند علائم مننژیت را بپوشاند — آستانه‌ی پونکسیون پایین‌تر

تشنج در کودک با شانت مغزی یا نقص ایمنی

مسیر متفاوت — تصویربرداری و مشاوره

قند خون پایین

اصلاح فوری — در هر تشنج کودک اولین آزمایش کنار تخت است

چه بپرس — شرح‌حال

سن دقیق کودک
توصیف تشنج: مدت، نوع حرکات، کانونی یا فراگیر بودناز خانواده بخواه حرکت را نشان دهد؛ توصیف کلامی اغلب گمراه‌کننده است.
زمان شروع تب نسبت به تشنج
مدت دوره‌ی گیجی پس از تشنج
تشنج قبلی، با تب یا بدون تب
منبع احتمالی تب: گلودرد، گوش‌درد، اسهال، سرفه، ادرار
وضعیت واکسیناسیونواکسن ناقص، احتمال عوامل مهاجم را بالا می‌برد.
رشد و تکامل کودک
سابقه‌ی خانوادگی تشنج ناشی از تب یا صرع
مصرف دارو، امکان مسمومیت و دسترسی به داروی بزرگ‌ترها
تغذیه، برون‌ده ادرار و تعداد پوشک خیس

چه معاینه کن

علائم حیاتی متناسب با سن و دمای مرکزی
سطح هوشیاری و تعامل کودک با محیطکودکی که بازی می‌کند و به والدین واکنش می‌دهد، بیمار بدحال نیست.
فونتانل و سفتی گردن
معاینه‌ی کامل پوست برای بثورات
گوش، حلق و بینی
سمع ریه و قلب
معاینه‌ی شکم
معاینه‌ی عصبی برای کانونی بودن
وضعیت هیدراتاسیون

ورک‌آپ

قند خون کنار تختکنار تخت · پایه
آنالیز و کشت ادرارآزمایش · شیرخوار یا تب بدون کانون مشخص
CBC و CRPآزمایش · تب بدون کانون یا ظاهر بدحال
الکترولیت، کلسیم و منیزیمآزمایش · تشنج طولانی، استفراغ و اسهال، یا شیرخوار
کشت خونآزمایش · ظاهر بدحال یا شک به عفونت مهاجم
پونکسیون کمریسایر · علائم مننژیت، سن زیر ۱۲ ماه با شک بالینی، یا عدم بازگشت هوشیاری
رادیوگرافی قفسه سینهتصویربرداری · علائم تنفسی
تصویربرداری مغزتصویربرداری · تشنج کانونی، نقص عصبی یا تروما
نوار مغزسایر · تشنج پیچیده یا شک به صرع — نه در تشنج ساده

تشخیص افتراقی

تشنج ساده‌ی ناشی از تبSimple febrile seizureبسته‌ی نسخه‌ی R56

فراگیر، زیر ۱۵ دقیقه، یک بار در ۲۴ ساعت، بازگشت کامل هوشیاری

تشنج پیچیده‌ی ناشی از تبComplex febrile seizureبسته‌ی نسخه‌ی R56

کانونی، طولانی یا تکرارشونده

مننژیتMeningitisبسته‌ی نسخه‌ی G03

ظاهر بدحال، سفتی گردن، فونتانل برجسته، بثورات

انسفالیتEncephalitisبسته‌ی نسخه‌ی G04

تغییر رفتار و هوشیاری پایدار، تشنج مکرر

تشنج بدون تب در سابقه، یا تشنج مکرر بدون رابطه با تب

هیپوگلیسمی یا اختلال الکترولیتMetabolic causeبسته‌ی نسخه‌ی E16

شیرخوار، ناشتایی طولانی، استفراغ و اسهال شدید

لرز شدیدRigors

حفظ کامل هوشیاری حین حادثه — تشنج نیست

حمله‌ی حبس نفسBreath-holding spellبسته‌ی نسخه‌ی R06

محرک عاطفی، گریه، سیانوز یا رنگ‌پریدگی، بدون تب

تعیین تکلیف

اقدام فوریوضعیت صرعی یا شک به مننژیت: احیا، آنتی‌بیوتیک و بستری
بستریتشنج پیچیده، سن زیر ۱۲ ماه، یا ظاهر بدحال: بستری
تحت نظرتشنج ساده با کودک هوشیار: تحت نظر چندساعته تا اطمینان از بهبود
ترخیصتشنج ساده با منبع تب مشخص و کودک سرحال: ترخیص با آموزش کتبی و اطمینان‌بخشی به خانواده

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSFebrile seizureدرمان · آخرین بازنگری: January 2024

NICE CKSEpilepsyدرمان · آخرین بازنگری: April 2025

NICE CKSFeverish children - risk assessment and managementدرمان · آخرین بازنگری: June 2023

CDCClinical Overview of Fungal MeningitisAn overview of clinical features, diagnostics, and treatment for fungal meningitis.درمان · آخرین بازنگری: September 9, 2025

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به تشنج ناشی از تب در کودک (Febrile Seizure) | دکترجان