همه‌ی روتین‌ها

فشار خون بالا

Hypertension

بازبینی بالینی نشده

ارزیابی فشار خون بالا در مراجعه‌ی سرپایی و اورژانس. مهم‌ترین افتراق: «فشار بالای بدون علامت» با «اورژانس فشار خون» — اولی نیازی به پایین آوردن سریع ندارد و پایین آوردن عجولانه‌اش زیان‌بار است.

علائم خطر — همین اول ببین

فشار بسیار بالا همراه با درد قفسه سینه، تنگی نفس یا ادم ریه

اورژانس فشار خون — کاهش کنترل‌شده‌ی وریدی

علامت عصبی، سردرد شدید یا اختلال بینایی

شک به انسفالوپاتی یا سکته — تصویربرداری

درد پاره‌کننده‌ی پشت با اختلاف فشار دو بازو

شک به دایسکشن آئورت — کاهش سریع ضربان و فشار

فشار بالا در بارداری بالای ۲۰ هفته با پروتئینوری یا سردرد

پره‌اکلامپسی — مشاوره‌ی فوری زنان

کاهش ادرار یا افزایش کراتینین

آسیب حاد کلیه

فشار بالا در جوان یا مقاوم به سه دارو

به علت ثانویه فکر کن — بررسی هورمونی و عروق کلیه

چه بپرس — شرح‌حال

اندازه‌گیری‌های قبلی و اینکه از کِی بالا بوده
داروهای فشار و اینکه منظم مصرف می‌شده یا نهقطع دارو، شایع‌ترین علت فشار بسیار بالا در اورژانس است.
علائم آسیب عضو هدف: درد سینه، تنگی نفس، سردرد، تاری دید، ادم
داروهای بالابرنده‌ی فشار: NSAID، شبه‌افدرین، قرص ضدبارداری، کورتون
مصرف مواد محرک
خروپف و آپنه‌ی خواب
مصرف نمک، وزن، فعالیت بدنی، الکل
سابقه‌ی خانوادگی و بیماری کلیوی

چه معاینه کن

اندازه‌گیری صحیح فشار: کاف مناسب، پس از ۵ دقیقه استراحت، هر دو بازوکافِ کوچک روی بازوی چاق، عدد را به‌طور کاذب بالا می‌برد — شایع‌ترین خطای اندازه‌گیری.
تکرار اندازه‌گیری پس از چند دقیقه
سمع قلب و ریه
نبض‌های محیطی و مقایسه‌ی بازو و ران
سمع شکم برای سوفل شریان کلیوی
فوندوسکوپیدر فشار بسیار بالا، برای دیدن رتینوپاتی حاد.
ادم اندام تحتانی
اندازه‌گیری وزن و دور کمر

ورک‌آپ

ECGکنار تخت · پایه
کراتینین، الکترولیت شامل پتاسیمآزمایش · پایه
آنالیز ادرار و نسبت آلبومین به کراتینینآزمایش · پایه
قند ناشتا یا HbA1c، پروفایل چربیآزمایش · پایه
CBC و TSHآزمایش · پایه
βhCGآزمایش · زن در سن باروری
تروپونین و رادیوگرافی قفسه سینهآزمایش · شک به آسیب عضو هدف
اکوکاردیوگرافیسایر · شک به هیپرتروفی بطن یا نارسایی قلبی
پایش ۲۴ ساعته‌ی فشارسایر · شک به فشار روپوش سفید یا فشار مقاوم

تشخیص افتراقی

پرفشاری اولیهPrimary hypertensionبسته‌ی نسخه‌ی I10

شایع‌ترین؛ سن متوسط به بالا، سابقه‌ی خانوادگی، بدون علت ثانویه

فشار بالای بدون علامتAsymptomatic severe hypertension

عدد بالا بدون آسیب عضو هدف — نیازی به کاهش سریع ندارد

اورژانس فشار خونHypertensive emergency

عدد بالا همراه با آسیب فعال عضو هدف

پرفشاری روپوش سفیدWhite coat hypertension

فشار بالا فقط در مطب، طبیعی در خانه

پرفشاری کلیوی-عروقیRenovascular hypertension

شروع ناگهانی، مقاوم به درمان، سوفل شکمی، بالا رفتن کراتینین با مهارکننده‌ی ACE

هیپرآلدوسترونیسم اولیهPrimary aldosteronism

پتاسیم پایین بدون دیورتیک، فشار مقاوم

آپنه‌ی انسدادی خوابObstructive sleep apnea

خروپف، خواب‌آلودگی روزانه، چاقی، فشار مقاوم

پره‌اکلامپسیPre-eclampsia

بارداری بالای ۲۰ هفته، پروتئینوری، سردرد و اختلال بینایی

فشار بالای داروییDrug-induced hypertension

NSAID، شبه‌افدرین، قرص ضدبارداری، کورتون، محرک

تعیین تکلیف

اقدام فوریاورژانس فشار خون: کاهش کنترل‌شده‌ی وریدی و پایش
مشاورهپره‌اکلامپسی یا دایسکشن: مشاوره‌ی فوری
بستریآسیب عضو هدف: بستری
تحت نظرفشار بسیار بالا بدون علامت: استراحت و تکرار اندازه‌گیری پیش از هر تصمیم
ترخیصفشار بالای پایدار بدون آسیب: شروع یا اصلاح دارو با پیگیری نزدیک — نه کاهش سریع

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSChronic kidney diseaseدرمان · آخرین بازنگری: May 2026

NICE CKSHeart failure - chronicدرمان · آخرین بازنگری: March 2026

USPSTFStatin Use for the Primary Prevention of Cardiovascular Disease in Adults: Preventive MedicationThe USPSTF recommends that clinicians prescribe a statin for the primary prevention of CVD for adults aged 40 to 75 years who have 1 or more CVD risk factors (i.e. dyslipidemia, diabetes, hypertension, or smoking) and an estimated 10-year risk of a cardiovascular event of 10% or greater.درمان · درجه B · آخرین بازنگری: August 2022

USPSTFHealthy Diet and Physical Activity for Cardiovascular Disease Prevention in Adults With Cardiovascular Risk Factors: Behavioral Counseling InterventionsThe USPSTF recommends offering or referring adults with cardiovascular disease risk factors to behavioral counseling interventions to promote a healthy diet and physical activity.درمان · درجه B · آخرین بازنگری: November 2020

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به فشار خون بالا (Hypertension) | دکترجان