همه‌ی روتین‌ها

هیپوناترمی

Hyponatremia

بازبینی بالینی نشده

دو چیز سرعت کار را تعیین می‌کند: علامت‌دار بودن و سرعت افت. اصلاح بیش از حد سریع، خطرناک‌تر از خودِ هیپوناترمی مزمن است، پس سقف اصلاح در ۲۴ ساعت باید از ابتدا مشخص و پایش شود.

علائم خطر — همین اول ببین

تشنج، کاهش هوشیاری یا استفراغ در هیپوناترمی

ادم مغزی — سالین هایپرتونیک، بدون انتظار برای بررسی علت

سدیم بسیار پایین با شروع حاد

خطر ادم مغزی بالا — درمان فوری

اصلاح بیش از حد مجاز در ۲۴ ساعت

خطر سندرم دمیلیناسیون — سرعت را کم کن؛ گاهی باید آب آزاد برگردانده شود

سوءتغذیه، الکلیسم، بیماری کبد یا هیپوکالمی

خطر دمیلیناسیون بالاتر — سقف اصلاح محافظه‌کارانه‌تر

ادرار بسیار رقیق پس از شروع درمان

دیورز آبی — سدیم می‌تواند ناگهان جهش کند؛ پایش ساعتی

قند خون بسیار بالا

هیپوناترمی کاذب — سدیم را تصحیح کن پیش از هر تصمیمی

علائم عصبی کانونی

رد کردن علت ساختمانی مغز

چه بپرس — شرح‌حال

سرعت شروع و مقادیر قبلی سدیممقدار سدیمِ چند روز پیش، مهم‌ترین اطلاعی است که حاد بودن را مشخص می‌کند.
علائم عصبی: سردرد، تهوع، گیجی، تشنج
مصرف مایعات و آب زیاد
استفراغ، اسهال، تعریق زیاد
داروها: دیورتیک تیازیدی، ضدافسردگی، ضدتشنج، دسموپرسینتیازید شایع‌ترین علت دارویی است و اغلب هفته‌ها پس از شروع بروز می‌کند.
نارسایی قلب، کبد یا کلیه
بیماری ریوی یا سیستم عصبیهر دو با ترشح نامناسب هورمون ضدادراری همراهند.
کاهش وزن، بی‌اشتهایی و سابقه‌ی بدخیمی
علائم کم‌کاری تیروئید و نارسایی آدرنال
ورزش استقامتی اخیر با مصرف زیاد آب

چه معاینه کن

سطح هوشیاری و وضعیت عصبی
علائم حیاتی و تغییر وضعیتی فشار
ارزیابی حجم داخل عروقی: تورگور، مخاط، ورید گردندسته‌بندی حجمی، بیشترین اثر را بر انتخاب درمان دارد و کاملاً بالینی است.
ادم اندام و آسیت
سمع ریه
نشانه‌های بیماری کبد
بررسی تیروئید و نشانه‌های نارسایی آدرنال

ورک‌آپ

سدیم، پتاسیم، کراتینین و اورهآزمایش · پایه
اسمولاریته‌ی سرمآزمایش · پایه
اسمولاریته‌ی ادرارآزمایش · کلید افتراق است — پیش از شروع درمان گرفته شود
سدیم ادرارآزمایش · هم‌زمان با اسمولاریته‌ی ادرار
قند خونآزمایش · پایه
TSH و کورتیزول صبحگاهیآزمایش · هیپوناترمی با حجم طبیعی و علت نامشخص
چربی و پروتئین سرمآزمایش · شک به هیپوناترمی کاذب
سدیم سریالی هر چند ساعتآزمایش · حین اصلاح — پایش سرعت اصلاح الزامی است
رادیوگرافی قفسه سینهتصویربرداری · شک به علت ریوی
CT مغزتصویربرداری · علائم عصبی کانونی یا کاهش هوشیاری

تشخیص افتراقی

ترشح نامناسب هورمون ضدادراریSIADHبسته‌ی نسخه‌ی E22

حجم طبیعی، اسمولاریته‌ی ادرار بالا، سدیم ادرار بالا، اسید اوریک پایین

هیپوولمیHypovolemic hyponatremiaبسته‌ی نسخه‌ی E87

استفراغ، اسهال، دیورتیک؛ سدیم ادرار پایین جز در علت کلیوی

ناشی از تیازیدThiazide-inducedبسته‌ی نسخه‌ی E87

شروع پس از تیازید، اغلب زن مسن و لاغر

نارسایی قلب یا کبدHypervolemic hyponatremiaبسته‌ی نسخه‌ی E87

ادم و آسیت با سدیم ادرار پایین

نارسایی کلیهRenal failureبسته‌ی نسخه‌ی N18

کراتینین بالا، ناتوانی در دفع آب آزاد

پلی‌دیپسی اولیهPrimary polydipsiaبسته‌ی نسخه‌ی F63

مصرف بسیار زیاد آب، اسمولاریته‌ی ادرار بسیار پایین

کم‌کاری تیروئید یا نارسایی آدرنالEndocrine causeبسته‌ی نسخه‌ی E27

علائم غدد، پاسخ به درمان جایگزین

هیپوناترمی کاذبPseudohyponatremiaبسته‌ی نسخه‌ی E87

چربی یا پروتئین بسیار بالا با اسمولاریته‌ی سرم طبیعی

هیپرگلیسمیTranslocational hyponatremiaبسته‌ی نسخه‌ی E11

قند بسیار بالا — سدیم پس از تصحیح طبیعی است

تعیین تکلیف

اقدام فوریعلامت عصبی شدید: سالین هایپرتونیک و بستری در بخش پایش‌دار
بستریسدیم بسیار پایین یا نیاز به پایش سریالی: بستری
مشاورهعلت نامشخص با نیاز به بررسی غدد یا کلیه: مشاوره
ترخیصهیپوناترمی خفیف با علت روشن: اصلاح علت و کنترل آزمایش سرپایی

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSHyponatraemiaدرمان · آخرین بازنگری: October 2025

NICE CKSHypokalaemiaدرمان · آخرین بازنگری: May 2026

NICE CKSChronic kidney diseaseدرمان · آخرین بازنگری: May 2026

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به هیپوناترمی (Hyponatremia) | دکترجان