همه‌ی روتین‌ها

بیمار ترومایی

Major Trauma Primary Survey

بازبینی بالینی نشده

در تروما ترتیب کار برعکس بقیه‌ی روتین‌هاست: اول درمان، بعد تشخیص. بررسی اولیه با ترتیب ABCDE انجام می‌شود و هر مرحله تا اصلاح نشود، به بعدی نمی‌رویم — و با هر بدتر شدن، از A دوباره شروع می‌شود.

علائم خطر — همین اول ببین

راه هوایی ناپایدار یا کاهش هوشیاری

راه هوایی قطعی با حفظ ستون فقرات گردنی

کاهش صداهای تنفسی یک‌طرفه با ناپایداری و اتساع ورید گردن

پنوموتوراکس فشارنده — تخلیه‌ی فوری، بدون منتظر ماندن برای رادیوگرافی

شوک با منبع خونریزی نامشخص

پنج جای خون: قفسه سینه، شکم، لگن، استخوان‌های بلند، و بیرون بدن

لگن ناپایدار

بستن لگن با بایندر — و لگن را مکرر دستکاری نکن

GCS هشت یا کمتر

راه هوایی قطعی و CT فوری مغز

مردمک نامساوی یا وضعیت دسربره

فتق مغزی — مشاوره‌ی فوری جراحی مغز

مصرف ضدانعقاد در بیمار با ضربه‌ی سر

CT حتی با معاینه‌ی طبیعی، و برنامه‌ی خنثی‌سازی

هیپوترمی، اسیدوز و اختلال انعقاد

مثلث مرگ — کنترل خونریزی، گرم کردن، پرهیز از سرم سرد فراوان

چه بپرس — شرح‌حال

مکانیسم آسیب و انرژی واردهمکانیسم پرانرژی، آسیب پنهان را پیش‌بینی می‌کند حتی وقتی بیمار خوب به نظر می‌رسد.
زمان حادثه
سرعت، پرتاب شدن، کمربند، کلاه ایمنی، مرگ سرنشین دیگر
هوشیاری در صحنه و تغییرش تا اینجافاصله‌ی روشن بین ضربه و افت هوشیاری، به هماتوم اپی‌دورال می‌برد.
داروها به‌ویژه ضدانعقاد و ضدپلاکت
بیماری زمینه‌ای، حساسیت و آخرین وعده‌ی غذا
اقدامات پیش‌بیمارستانی و پاسخ به آن‌ها
بارداری در زن سن باروری

چه معاینه کن

A — راه هوایی با کنترل ستون فقرات گردنی
B — تنفس: تقارن قفسه سینه، صداهای تنفسی، اشباع اکسیژن
C — گردش خون: نبض، رنگ و دمای پوست، منابع خونریزی، فشار
D — وضعیت عصبی: GCS، مردمک، حرکت اندام‌ها
E — برهنه کردن کامل و پیشگیری از هیپوترمیقسمتی که دیده نشود، آسیبش پیدا نمی‌شود؛ ولی بیمار برهنه سریع سرد می‌شود.
بررسی ثانویه از سر تا پا شامل پشت با چرخاندن
معاینه‌ی رکتال و ادراری در صورت اندیکاسیون

ورک‌آپ

سونوگرافی FASTکنار تخت · پایه
رادیوگرافی قفسه سینه و لگنتصویربرداری · پایه
گروه خونی و کراس‌مچآزمایش · پایه
CBC، الکترولیت، کراتینین، PT و PTTآزمایش · پایه
گاز خون و لاکتاتآزمایش · پایه
βhCGآزمایش · زن در سن باروری
CT مغز و ستون فقرات گردنیتصویربرداری · ضربه‌ی سر، کاهش هوشیاری یا معیارهای بالینی
CT سراسری با کنتراستتصویربرداری · مکانیسم پرانرژی در بیمار پایدارشده

تشخیص افتراقی

پنوموتوراکس فشارندهTension pneumothoraxبسته‌ی نسخه‌ی S27

کاهش صدای یک‌طرفه، اتساع ورید گردن، افت فشار

هموتوراکس وسیعMassive hemothoraxبسته‌ی نسخه‌ی S27

کاهش صدا با ماتیته و شوک

تامپوناد قلبیCardiac tamponadeبسته‌ی نسخه‌ی S26

صداهای قلبی دور، اتساع ورید گردن، افت فشار

خونریزی داخل شکمیIntra-abdominal hemorrhageبسته‌ی نسخه‌ی S36

FAST مثبت با ناپایداری

شکستگی لگن با خونریزیPelvic fractureبسته‌ی نسخه‌ی S32

لگن ناپایدار، شوک بدون منبع دیگر

هماتوم اپی‌دورالEpidural hematomaبسته‌ی نسخه‌ی S06

فاصله‌ی روشن، مردمک نامساوی، تصویر عدسی‌شکل

هماتوم ساب‌دورالSubdural hematomaبسته‌ی نسخه‌ی S06

سالمند یا مصرف ضدانعقاد، تصویر هلالی

آسیب نخاعیSpinal cord injuryبسته‌ی نسخه‌ی S14

نقص حسی-حرکتی با سطح مشخص، شوک نوروژنیک با برادی‌کاردی

تعیین تکلیف

اقدام فوریناپایداری با منبع خونریزی: اتاق عمل بدون تاخیر برای تصویربرداری تکمیلی
بستریآسیب نیازمند مداخله: بستری در بخش مراقبت ویژه یا جراحی
بستریآسیب چندگانه در بیمار پایدار: بستری برای پایش
تحت نظرضربه‌ی سر خفیف با CT طبیعی: تحت نظر چندساعته با همراه
ترخیصآسیب جزئی با بررسی کامل طبیعی: ترخیص با آموزش کتبی علائم بازگشت

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSHead injuryدرمان · آخرین بازنگری: July 2026

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به بیمار ترومایی (Major Trauma Primary Survey) | دکترجان