همه‌ی روتین‌ها

مسمومیت و مصرف بیش از حد دارو

Poisoning and Overdose

بازبینی بالینی نشده

درمان بیمار است نه سم؛ راه هوایی و همودینامیک بر شناسایی ماده مقدم‌اند. شناسایی الگوی سندرم سمی از روی علائم حیاتی و مردمک، سریع‌تر از منتظر ماندن برای آزمایش به تصمیم می‌رسد.

علائم خطر — همین اول ببین

کاهش هوشیاری با تنفس کند و مردمک تنگ

الگوی اپیوئید — پادزهر تشخیصی و درمانی است

قند خون پایین

اصلاح فوری — در هر بیمار با کاهش هوشیاری اولین اقدام

کمپلکس QRS پهن در ECG

مسمومیت با اثر بلوک کانال سدیم — بی‌کربنات؛ ECG در هر مسمومیتی گرفته می‌شود

QT طولانی

خطر آریتمی — اصلاح الکترولیت و پایش

تب بالا با سفتی عضلانی و بی‌قراری

سندرم سروتونین یا نورولپتیک بدخیم — خنک‌سازی فعال

اسیدوز با آنیون گپ باز و اسمولار گپ بالا

شک به الکل سمی — مشاوره‌ی فوری، درمان اختصاصی دارد

مصرف استامینوفن حتی با حال خوب

سطح خونی در زمان مناسب — علامت‌نداشتن در ساعات اول قاعده است نه استثنا

تشنج مقاوم

به علت متابولیک و سموم خاص فکر کن

قصد خودکشی

پس از تثبیت طبی، ارزیابی روان‌پزشکی الزامی است

چه بپرس — شرح‌حال

ماده، مقدار و زمان مصرفزمان، سرنوشت درمان استامینوفن را تعیین می‌کند؛ بدون آن نمی‌شود از نوموگرام استفاده کرد.
مصرف چندماده‌ای، به‌ویژه الکل
قوطی‌ها و بسته‌های همراه بیمار و شمارش قرص‌های باقی‌ماندهشمارش قرص‌های داخل جعبه، عملی‌ترین راه تخمین مقدار است.
قصد: تصادفی، خودکشی یا تفریحی
علائم از زمان مصرف تا کنون
داروهای منزل و دسترسی به داروی دیگراندر کودک، داروی پدربزرگ و مادربزرگ شایع‌ترین منبع است.
بیماری زمینه‌ای و داروهای ثابت
مصرف مواد و الکل
تماس شغلی یا محیطی با سم
سابقه‌ی اقدام قبلی و بیماری روان‌پزشکی

چه معاینه کن

راه هوایی، تنفس و گردش خون
علائم حیاتی کامل شامل دمادما در مسمومیت هم زیاد فراموش می‌شود و هم تشخیص را عوض می‌کند.
سطح هوشیاری
اندازه و واکنش مردمک
رطوبت پوست و مخاطپوست خشک با مردمک گشاد الگوی آنتی‌کولینرژیک است؛ پوست خیس الگوی کولینرژیک و سمپاتومیمتیک.
صداهای روده
تون عضلانی، لرزش و کلونوس
بررسی محل تزریق و برچسب‌های دارویی
بوی تنفس
بررسی تروما

ورک‌آپ

قند خون کنار تختکنار تخت · پایه
ECGکنار تخت · در همه — عرض QRS و QT تصمیم‌ساز است
سطح استامینوفنآزمایش · هر مصرف عمدی دارو، حتی با انکار بیمار
سطح سالیسیلاتآزمایش · مصرف عمدی یا اسیدوز با تنفس تند
الکترولیت، کراتینین و آنزیم کبدیآزمایش · پایه
گاز خون و لاکتاتآزمایش · پایه
محاسبه‌ی آنیون گپ و اسمولار گپکنار تخت · پایه
PT و INRآزمایش · مسمومیت با استامینوفن یا ضدانعقاد
سطح دارو در صورت وجود آزمایش اختصاصیآزمایش · لیتیوم، دیگوکسین، ضدتشنج
βhCGآزمایش · زن در سن باروری
CT مغزتصویربرداری · کاهش هوشیاری غیرقابل توضیح یا تروما

تشخیص افتراقی

سندرم اپیوئیدیOpioid toxidromeبسته‌ی نسخه‌ی T40

کاهش هوشیاری، تنفس کند، مردمک تنگ

سندرم آرام‌بخش-خواب‌آورSedative-hypnotic toxidromeبسته‌ی نسخه‌ی T42

خواب‌آلودگی با علائم حیاتی نسبتاً حفظ‌شده

سندرم سمپاتومیمتیکSympathomimetic toxidromeبسته‌ی نسخه‌ی T43

تاکی‌کاردی، فشار بالا، تعریق، مردمک گشاد، بی‌قراری

سندرم آنتی‌کولینرژیکAnticholinergic toxidromeبسته‌ی نسخه‌ی T44

پوست خشک و داغ، مردمک گشاد، احتباس ادرار، آشفتگی

سندرم کولینرژیکCholinergic toxidromeبسته‌ی نسخه‌ی T60

ترشحات فراوان، مردمک تنگ، برادی‌کاردی، فاسیکولاسیون — سموم کشاورزی

مسمومیت با استامینوفنAcetaminophen toxicityبسته‌ی نسخه‌ی T39

ساعات اول بدون علامت، بعد آنزیم کبدی بالا — پادزهر مؤثر و وابسته به زمان

مسمومیت با سالیسیلاتSalicylate toxicityبسته‌ی نسخه‌ی T39

وزوز گوش، تنفس تند، آلکالوز تنفسی همراه با اسیدوز متابولیک

مسمومیت با ضدافسردگی سه‌حلقه‌ایTCA toxicityبسته‌ی نسخه‌ی T43

QRS پهن، تشنج، افت فشار، علائم آنتی‌کولینرژیک

الکل سمیToxic alcoholبسته‌ی نسخه‌ی T51

آنیون گپ و اسمولار گپ هر دو بالا، اختلال بینایی در متانول

مونوکسید کربنCarbon monoxideبسته‌ی نسخه‌ی T58

سردرد و تهوع در چند نفر از یک خانه، بخاری و آبگرمکن، اشباع اکسیژن گمراه‌کننده

تعیین تکلیف

اقدام فوریناپایداری، تشنج یا اختلال ECG: احیا، پادزهر و مراقبت ویژه
بستریمصرف ماده‌ی با سمیت تاخیری یا نیاز به پادزهر طولانی: بستری
مشاورههر اقدام عمدی: ارزیابی روان‌پزشکی پیش از ترخیص
تحت نظرمصرف با پنجره‌ی خطر مشخص: تحت نظر تا پایان آن پنجره
ترخیصمصرف تصادفی بی‌خطر با بیمار بدون علامت: ترخیص با آموزش و ایمن‌سازی داروها در منزل

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSInsect bites and stingsدرمان · آخرین بازنگری: June 2026

NICE CKSBites - human and animalدرمان · آخرین بازنگری: August 2024

CDCClinical Care and TreatmentImplement pain management guidance and treat substance use disorder and opioid use disorder.درمان · آخرین بازنگری: May 7, 2024

USPSTFUnhealthy Alcohol Use in Adolescents and Adults: Screening and Behavioral Counseling InterventionsThe USPSTF recommends screening for unhealthy alcohol use in primary care settings in adults 18 years or older, including pregnant women, and providing persons engaged in risky or hazardous drinking with brief behavioral counseling interventions to reduce unhealthy alcohol use.درمان · درجه B · آخرین بازنگری: November 2018

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به مسمومیت و مصرف بیش از حد دارو (Poisoning and Overdose) | دکترجان