همه‌ی روتین‌ها

تشنج

Seizure

بازبینی بالینی نشده

رویکرد به تشنج: اول قطع تشنج و محافظت از راه هوایی، بعد پیدا کردن علت. تشنجی که بیش از پنج دقیقه طول بکشد، استاتوس است و همان‌جا باید درمان شود.

علائم خطر — همین اول ببین

تشنج بیش از پنج دقیقه یا تشنج‌های پشت‌سرهم بدون بازگشت هوشیاری

استاتوس اپیلپتیکوس — بنزودیازپین فوری و پروتکل

قند خون پایین

گلوکز وریدی همان لحظه

تب با تشنج در بزرگسال

شک به عفونت سیستم عصبی مرکزی

اولین تشنج در بزرگسال

همیشه تصویربرداری مغز لازم است

تشنج در بارداری بالای ۲۰ هفته

اکلامپسی — منیزیم سولفات و مشاوره‌ی فوری زنان

علامت عصبی کانونی پایدار پس از تشنج

تصویربرداری فوری

تشنج پس از ضربه‌ی سر یا در بیمار روی ضدانعقاد

CT مغز

چه بپرس — شرح‌حال

شرح شاهد عینی از حرکات، مدت و شروعشروع کانونی که ژنرالیزه شده، ضایعه‌ی ساختاری را مطرح می‌کند.
گاز گرفتن زبان (به‌ویژه کناره) و بی‌اختیاری
مدت گیجی پس از حادثه
سابقه‌ی صرع و داروهای ضدتشنج و اینکه مصرف شده یا نهقطع دارو، شایع‌ترین علت تشنج در بیمار صرعیِ شناخته‌شده است.
محرک‌ها: بی‌خوابی، الکل و ترکش، تب، محرک نوری
داروهای پایین‌آورنده‌ی آستانه‌ی تشنج و مسمومیت
بارداری
ضربه‌ی سر اخیر، سرطان، HIV

چه معاینه کن

ABC و راه هوایی حین و پس از تشنج
قند خون کنار تخت
علائم حیاتی شامل دما
معاینه‌ی عصبی پس از بازگشت هوشیاری
سفتی گردن
زبان و دهان برای شواهد گاز گرفتن
بدن برای آسیب، در رفتگی شانه و شکستگی
پوست: بثورات، رد تزریق، ضایعات نوروکوتانئوس

ورک‌آپ

قند خون کنار تخت — اولین اقدامکنار تخت · پایه
الکترولیت، سدیم، کلسیم، منیزیمآزمایش · پایه
CBC، کراتینین، آنزیم کبدیآزمایش · پایه
سطح داروی ضدتشنجآزمایش · بیمار صرعی شناخته‌شده
βhCGآزمایش · زن در سن باروری
غربالگری سمومآزمایش · شک به مسمومیت یا ترک
CT مغزتصویربرداری · اولین تشنج، تشنج کانونی، ضربه، یا علامت پایدار
پونکسیون کمریکنار تخت · تب یا شک به عفونت سیستم عصبی
نوار مغزیسایر · برای طبقه‌بندی، یا فوری در شک به استاتوس غیرتشنجی

تشخیص افتراقی

تشنج ناشی از صرعEpileptic seizureبسته‌ی نسخه‌ی G40

سابقه‌ی صرع، قطع دارو، الگوی مشابه قبلی

تشنج تب‌دارFebrile seizureبسته‌ی نسخه‌ی R56

کودک ۶ ماه تا ۵ سال، تب، تشنج کوتاه ژنرالیزه

تشنج ناشی از هیپوگلیسمیHypoglycemic seizureبسته‌ی نسخه‌ی E16

قند پایین، بهبود با گلوکز

هیپوناترمیHyponatremiaبسته‌ی نسخه‌ی E87

سدیم بسیار پایین، به‌ویژه با افت سریع

سنکوپ با حرکات تشنجیConvulsive syncopeبسته‌ی نسخه‌ی R55

حرکات کوتاه پس از افتادن، بازگشت فوری هوشیاری

تشنج غیرصرعی روان‌زادPsychogenic non-epileptic seizure

حرکات نامتقارن و غیرریتمیک، چشمان بسته با مقاومت، مدت طولانی

اکلامپسیEclampsia

بارداری بالای ۲۰ هفته یا نفاس، فشار بالا، پروتئینوری

ترک الکل یا بنزودیازپینWithdrawal seizure

قطع مصرف مزمن، لرزش، تعریق، تاکی‌کاردی

ضایعه‌ی ساختاری مغزStructural brain lesion

اولین تشنج کانونی در بزرگسال، علامت عصبی پایدار

تعیین تکلیف

اقدام فوریاستاتوس اپیلپتیکوس: پروتکل دارویی مرحله‌ای و ICU
مشاورهاکلامپسی یا ضایعه‌ی ساختاری: مشاوره‌ی فوری زنان یا نورولوژی/جراحی مغز
بستریاولین تشنج با یافته‌ی غیرطبیعی، یا علت اصلاح‌نشده: بستری
تحت نظربازگشت ناکامل هوشیاری: تحت نظر تا وضعیت پایه
ترخیصتشنج شناخته‌شده با بازگشت کامل و علت مشخص: ترخیص با اصلاح دارو، آموزش رانندگی و پیگیری

بسته‌های نسخه‌ی مرتبط

دارو، آزمایش و پاراکلینیکِ آماده برای تشخیص‌هایی که این روتین به آن‌ها می‌رسد.

منابعبازبینی بالینی نشده

این محتوا از دانش عمومی پزشکی نوشته شده و به منابع زیر پیوند دارد، ولی هنوز یک پزشک آن را بازبینی و امضا نکرده است. جای دستورالعمل رسمی را نمی‌گیرد.

NICE CKSFebrile seizureدرمان · آخرین بازنگری: January 2024

NICE CKSEpilepsyدرمان · آخرین بازنگری: April 2025

NICE CKSHyponatraemiaدرمان · آخرین بازنگری: October 2025

NICE CKSHypokalaemiaدرمان · آخرین بازنگری: May 2026

NICE CKSBlackouts and syncopeدرمان · آخرین بازنگری: November 2023

شناسه‌ی نسخه‌ی محتوا: doctorjan clinical routines v1

رویکرد به تشنج (Seizure) | دکترجان